Αρχαία Ελλάδα Archives - Kotsanas Museum

Επίπεδο οριζόντιο ηλιακό ωρολόγιο (η Αράχνη του Ευδόξου και ο Πελεκίνος του Πατροκλή)

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:11:19 +0000

Ένα δίκτυο με 11 χαραγμένες ωριαίες γραμμές και τρεις καμπύλες όριζε, με τη βοήθεια του ίχνους της σκιάς της κορυφής του (τοποθετημένου προς το νότο) κατακόρυφου γνώμονα, τις 10 από τις 12 ανισόχρονες (ανάλογα με την εποχή) ημερήσιες ώρες. Η πλησιέστερη καμπύλη στο γνώμονα υποδείκνυε την τροχιά της σκιάς του ήλιου κατά το θερινό ηλιοστάσιο, η μακρινότερη κατά το χειμερινό και η μεσαία (ευθεία γραμμή) κατά τις ισημερίες. Όλο το δίκτυο των γραμμών ονομαζόταν «ανάλημμα» και μερικές φορές περιλάμβανε 4 επιπλέον καμπύλες που όριζαν την τροχιά της σκιάς του ήλιου κατά την είσοδο των υπόλοιπων ζωδίων (μηνών). Αργότερα χρησιμοποιήθηκε κεκλιμένος γνώμονας με κλίση ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου (φ) προκειμένου να αρκεί μόνο η διεύθυνση της σκιάς του για την υπόδειξη των ωρών.

The post Επίπεδο οριζόντιο ηλιακό ωρολόγιο (η Αράχνη του Ευδόξου και ο Πελεκίνος του Πατροκλή) appeared first on Kotsanas Museum.

Η δίκωλος ανυψωτική μηχανή

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:11:58 +0000

Ο «ιστός» της αποτελούνταν από δύο γιγάντια ξύλα σε σχήμα Λ. Η άρθρωσή της εξασφαλιζόταν από δύο βαθουλώματα στο έδαφος. Η σταθεροποίησή της σε διάφορες κλίσεις επιτυγχανόταν από δύο «επίτονους» (σχοινιά) που τανύονταν με πολύσπαστα και χειροκίνητα βαρούλκα έλξης. Το φορτίο ανυψωνόταν ή καταβιβαζόταν με τη βοήθεια «τρίσπαστου» και ενός οριζόντιου άξονα, του «πηνίου» όπου τυλιγόταν το σχοινί ανύψωσης του φορτίου και περιστρεφόταν με τη βοήθεια κινητών μοχλοβραχιόνων (γύρω από ειδικά έδρανα, τα «χελώνια» που προσαρμόζονταν πάνω στις δοκούς του ιστού). Για τη μείωση των τριβών ο άξονας έφερε εκατέρωθεν δύο μικρούς μεταλλικούς αξονίσκους που περιστρέφονταν εντός ειδικών υποδοχών των «χελωνίων».

The post Η δίκωλος ανυψωτική μηχανή appeared first on Kotsanas Museum.

Η κιθάρα του Απόλλωνα

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:09:16 +0000

Πρόκειται για μεγαλοπρεπές έγχορδο όργανο με έντονο και βαθύ ήχο που απαιτούσε ιδιαίτερη δεξιοτεχνία και συνόδευε το τραγούδι («κιθαρωδεία») σε μουσικούς αγώνες και άλλες σπουδαίες δημόσιες εκδηλώσεις. Αποτελούνταν από ένα μεγάλο τραπεζοειδές ξύλινο ηχείο με ενσωματωμένους δύο συμμετρικούς συμπαγείς καμπύλους βραχίονες που συνδέονταν ελαστικά με τους πήχεις μέσω ενός πολύπλοκου ρυθμιστικού μηχανισμού από καμπύλα ελάσματα, κέρατα, κ.ά. Η ελαστικότητα των βραχιόνων επέτρεπε την ανεπαίσθητη κατακόρυφη μετακίνησή τους δημιουργώντας έτσι ένα ξεχωριστό κυματιστό ήχο. Οι δύο (πιθανόν έκκεντρα περιστρεφόμενες) σπειροειδείς προεξοχές των πήχεων που υποβάσταζαν το ζυγό χρησίμευαν για τη χαλάρωση και τη ρύθμιση του τεζαρίσματος του ζυγού (και των χορδών) ώστε το όργανο να είναι σε θέση ξεκούρασης και παιξίματος αντίστοιχα. Tα εξισορροπητικά ολισθαίνοντα ορειχάλκινα αντίβαρα του ζυγού βοηθούσαν επίσης στο επιθυμητό τεζάρισμά του. Ο καβαλάρης («μαγάδιον») μερικές φορές ήταν επίσης πολύπλοκος με μια σειρά ενσωματωμένων μοχλίσκων που έδιναν τη δυνατότητα παραγωγής εναλλακτικών ισάριθμων φθόγγων. Ο εκτελεστής κρατούσε την κιθάρα στο αριστερό μέρος του σώματός του σχεδόν ορθή (με ελάχιστη κλίση προς τα μέσα, συχνά με τη βοήθεια ιμάντα) και με τα δάκτυλα του αριστερού χεριού πίεζε ή τραβούσε τις (επτά συνήθως) χορδές της ενώ με το δεξί χέρι τις έπληττε με τη βοήθεια του «πλήκτρου». Ο Τέρπανδρος (που καθιέρωσε την έβδομη χορδή), ο Στησίχορος, ο Αμοιβέας ο Αθηναίος, ο Αριστόνικος ο Αργείος (που εισήγαγε τα «άφωνα κρούσματα» – σολαρίσματα), ο Αγέλαος ο Τεγεάτης και Λύσανδρος ο Σικυώνιος είναι μερικοί μόνο από τους πολυάριθμους φημισμένους χαρισματικούς κιθαρωδούς.

The post Η κιθάρα του Απόλλωνα appeared first on Kotsanas Museum.

Η πανδούρα (τρίχορδον)

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:12:07 +0000

Πρόκειται για ξύλινο τρίχορδο όργανο με μικρό αντηχείο και μακρύ λαιμό με δακτυλοθέσιο (ταστιέρα) για την παραγωγή των διαφορετικών φθόγγων από κάθε χορδή (με την αυξομείωση του παλλόμενου μήκους της). Είναι ο άμεσος πρόγονος των σύγχρονων οργάνων της οικογένειας του λαούτου. Με την παρεφθαρμένη ονομασία “ταμπουράς”, (βυζ. “θαμπούρα”, αρχ. “πανδούρα”) επέζησε ως τις μέρες μας. Πιθανόν η ταστιέρα της να οριοθετούνταν από μετακινούμενα δερμάτινα κορδόνια ώστε το όργανο να χρησιμοποιείται κατά περίπτωση στην εκτέλεση των διαφορετικών γενών της αρχαιοελληνικής μουσικής. Ο εκτελεστής (συνήθως γυναίκα) κρατούσε οριζόντια την πανδουρίδα με το λαιμό του οργάνου στα αριστερά του, με τα δάκτυλα του αριστερού χεριού του πίεζε τις χορδές πάνω στην ταστιέρα και με το δεξί χέρι τραβούσε τις χορδές ή τις έπληττε με τη βοήθεια του “πλήκτρου”.

The post Η πανδούρα (τρίχορδον) appeared first on Kotsanas Museum.

Η ύσπληγα

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:09:55 +0000

Πρόκειται για μηχανισμό που χρησιμοποιείτο στην Αρχαία Ελλάδα κατά τους Ολυμπιακούς και άλλους αθλητικούς αγώνες, για να αποφεύγεται η πρόωρη εκκίνηση των αθλητών. Αποτελείτο συνήθως από δύο κατακόρυφους πασσάλους, που έφεραν δύο οριζόντια σχοινιά (το ένα στο ύψος των γονάτων και το άλλο στο ύψος της κοιλιάς των αθλητών). Όταν ο αφέτης τραβούσε το σχοινί απομανδάλωσης του κρίκου σκανδαλισμού των πασσάλων, αυτοί έπεφταν απότομα στο έδαφος –λόγω της δύναμης της «νευράς» (στριμμένων νεύρων ζώων ή μαλλιών γυναικών) που υπήρχε στη βάση τους– και επέτρεπαν την εκκίνηση των αθλητών.

The post Η ύσπληγα appeared first on Kotsanas Museum.

Το αναφορικό ωρολόγιο

admino — Tue, 09 Apr 2024 10:10:05 +0000

Πρόκειται για ένα ευφυέστατο υδραυλικό ωρολόγιο που υποδείκνυε με ακρίβεια τα 365 διαφορετικά ωράρια του έτους. Αποτελούνταν από ένα έκκεντρο τύμπανο που περιστρεφόταν πίσω από ένα μπρούντζινο πλέγμα. Στο τύμπανο αναπαρίσταντο σχεδιαστικά ο ουρανός με το ζωδιακό κύκλο. Το πλέγμα αποτελούνταν από 7 ομόκεντρους κύκλους που όριζαν τα διαστήματα των μηνών και 24 καμπυλωμένες ράβδους που όριζαν τις ώρες βάσει του «αναλήμματος». Η περιστροφή του τυμπάνου επιτυγχανόταν μέσω τροχαλίας και αλυσίδας με αντίβαρο και βάρος πλωτήρα, που κατέβαινε λόγω της ισόχρονης καθόδου της στάθμης ύδατος σε δοχείο. Η ισοταχής κάθοδος εξασφαλιζόταν από την ισόχρονη εκροή ύδατος μέσω ενός αυτορυθμιζόμενου ελεγκτή σταθερής στάθμης τύπου Κτησιβίου. Ένας δείκτης κάθε μέρα τοποθετούνταν διαδοχικά σε κάθε μια από τις 365 οπές στην περιφέρεια του τυμπάνου που όριζαν τις ημέρες ζωδιακού έτους και έδειχνε τις 12 ημερήσιες και 12 νυχτερινές ανισόχρονες ώρες ανάλογα με την εποχή.

The post Το αναφορικό ωρολόγιο appeared first on Kotsanas Museum.